Muling umani ng batikos si Sen. Rodante Marcoleta matapos niyang kuwestiyunin ang mismong existence at saklaw ng West Philippine Sea at ng Exclusive Economic Zone (EEZ) ng Pilipinas, isang posisyon na para sa maraming eksperto ay hindi lang mali, kundi delikado.

Sa isang pahayag, sinabi ni Marcoleta:

“Wala po talagang malinaw na coordinates kung ano ba talaga ang pinaka-area ng ating West Philippine Sea o Exclusive Economic Zone.”

Dagdag pa niya:

“Hindi malinaw, kaya siguro doon pa lang tayo dapat magsimula.”

Sa unang tingin, parang inosenteng tanong. Pero sa konteksto ng matagal nang laban ng Pilipinas kontra China, nagiging malinaw kung bakit sinasabi ng ilang abogado na ang ganitong pananalita ay hindi simpleng kamangmangan, kundi willful ignorance na maaaring magbukas ng pinto sa pagsuko ng soberanya.

EEZ Is Not About ‘Coordinates’ ng Lupa

Ang problema kay Marcoleta: hinahalo niya ang batas ng lupa sa batas ng dagat.

Kapag lupa o islands ang pinag-uusapan, doon pumapasok ang metes and bounds. Pero kapag karagatan at EEZ, ang umiiral ay UNCLOS (United Nations Convention on the Law of the Sea).

Sa ilalim ng UNCLOS, malinaw ang rule:
Ang isang coastal state ay may 200 nautical miles EEZ mula sa kanyang archipelagic baselines.

Hindi mo kailangang maglatag ng “property survey” sa dagat para mag-claim ng karapatan. Automatic ito sa ilalim ng international law.

Ibig sabihin, ang West Philippine Sea ay hindi simpleng opinion, ito ay legal entitlement ng Pilipinas.

Carpio: May Coordinates Na ang Pilipinas

Dating Associate Justice Antonio Carpio ang tumama sa argumento ni Marcoleta.

Ayon kay Carpio:

“‘Yong China, ‘yong nine-dash line, walang coordinates ‘yan. Kung saan-saan nila nilalagay, lumalaki pa nga. They even added a tenth dash. Sasabihin niya dapat tayo may coordinates, eh ang China wala! First of all, we already have our archipelagic baselines with the coordinates. That’s more than what UNCLOS requires.”

Sa madaling salita:
May coordinates na ang Pilipinas. Ang China ang wala.

Kaya kung may dapat kuwestiyunin, hindi ang EEZ ng Pilipinas kundi ang imbentong linya ng Beijing.

Batongbacal: Willful Ignorance na ‘Yan

Mas diretsahan naman si maritime law expert Atty. Jay Batongbacal.

Sabi niya:

“Hindi issue ‘yong wala ang metes and bounds. Hindi po ‘yun applicable sa dagat. Iba po ang batas sa dagat. Ang estado may duty na protektahan ang exclusive economic zone. Nasa Constitution mismo ‘yan — kailangan nating i-preserve ang marine wealth sa ating katubigan, including the EEZ.”

Dagdag pa niya:

“‘Yong sinasabi po niya na parang wala tayong EEZ, para sa atin, parang willful ignorance na ‘yon.”

Ibig sabihin, hindi na ito simpleng maling sagot. Kapag senador na ang nagsasalita at binabaluktot ang batayang konsepto ng soberanya, nagiging systemic damage ito sa posisyon ng bansa.

Pro-China Narrative in Disguise?

Ang mas nakakabahala: ang linya ng tanong ni Marcoleta ay eksaktong tugma sa naratibo ng China: na “malabo,” “hindi klaro,” at “pinag-uusapan pa” ang karapatan ng Pilipinas sa sarili nitong karagatan.

Kapag inuulit ito ng isang senador ng Republika, ang epekto ay hindi lang local politics. Nagagamit ito sa international arena bilang propaganda laban sa atin.

Dito pumapasok ang mas mabigat na tanong:

👉 Kailan nagiging policy debate ang isang pahayag, at kailan ito nagiging undermining of national sovereignty?

Kung alam mo na ang batas, may mga desisyon na ng international tribunal pabor sa Pilipinas, may UNCLOS, may Constitution, pero patuloy mong sinasabing “wala,” anong klaseng serbisyo ba talaga ang ibinibigay mo: sa bayan, o sa ibang bansa?

Bordering on Treason?

Legal na treason ay may teknikal na depinisyon. Pero sa larangan ng public trust, malinaw ang prinsipyo:

Ang isang senador ay may obligasyong ipagtanggol ang teritoryo at karapatan ng Pilipinas, hindi ang pagdudahan ito sa paraang pinapahina ang posisyon ng bansa.

Kaya tama ang obserbasyon ng ilang abogado:
Hindi na lang ito ignorance.
Hindi na lang ito maling analysis.

Sa epekto, ang ganitong klaseng pahayag ay bordering on betrayal of national interest.

At sa panahong agresibo ang China sa West Philippine Sea, ang pinakamapanganib na kalaban ng bansa ay hindi lang nasa labas, kundi minsan, nakaupo pa sa loob ng Senado.